ประวัติศาสดา
พระพุทธเจ้าพระนามเดิม สิทธัตถะ เป็นโอรสของพระเจ้าสุทโธทนะและพระนางสิริมหามายา แห่งกรุงกบิลพัสดุ์ นครหลวงของแคว้น สักกะ ทางอินเดียภาคเหนือ พระองค์ประสูติที่ป่าลุมพินี อันตั้งอยู่แดนต่อแดนระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์ และกรุงเทวทหะ ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ในเขตประเทศเนปาล เรียกว่า ลุมมินเด
เมื่อเจริญวัย ทรงได้รับการศึกษาศิลปวิทยาอย่างดีเมื่อพระชนมายุ 16 ปี ทรงอภิเษกกับเจ้าหญิงโยโสธราหรือพิมพาแห่งกรุงเทวทหะ เมื่อพระชน 29ปี ทรงได้พระโอรสพระนามว่า ราหุล
ในปีที่ 29 แห่งพระชนมายุนั่นเองได้เสด็จออกทรงผนวชเพื่อแสวงหาการตรัสรู้สัจธรรม เพื่อพ้นความเวียนวายตายเกิดและเพื่อสั่งสอนโลกให้ได้ตรัสรู้ตามครั้งแรกทรงศึกษาจากอาฬารดาบส และอุททกดาบส แต่ทรงไม่เห็นด้วย จึงค้นคว้าและทรงปฏิบัติด้วยพระองค์เองต่อไป ทรงบำเพ็ญเพียรอย่างหนักครั้งแรกทดลองวิธีทรมานพระองค์ตามแบบนักบวชในครั้งนั้นในที่สุด ทรงพบว่ามิใช่ทางที่ถูก จึงฝึกอบรมทางจิต และได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าใน 6 ปีต่อมา คือพระชนมายุได้ 35 ปี ณ โคนแห่งไม้โพธิ์ ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม ปัจจุบันเรียกว่าตำบลพุทธคยา แคว้นพิหารของอินเดีย ต่อจากนั้น เสด็จไปแสดงธรรมครั้งแรกแก่ภิกษุ 5 รูป ซึ่งออกบวชตามพระองค์และคอยรับใช้ระหว่างบำเพ็ญเพียร แต่เมื่อเห็นทรงเลิกทรมานพระกาย ก็เข้าใจว่าทรงทำผิด จึงปลีกตัวมาอยู่ที่ป่าอิสิปตนะอันเป็นที่ให้อภัยแก่เนื้อใกล้กรุงพาราณสี การทรงแสดงธรรมครั้งแรกหรือที่เรียกว่า ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรนั้นได้ผล คือภิกษุรูปหนึ่งนามว่า โกณทัญญะ ได้ดวงตาเห็นธรรม ต่อมาภิกษุอื่นๆก็ได้รับการเทศนาสั่งสอนจนได้ดวงตาเห็นธรรมหมดทุกรูป แล้วจึงทรงแสดง อนัตตลักขณสูตร เพื่อชี้ลักษณะเป็น อนัตตา จะได้คล้ายความคิดอัตตา หรืออาตมันตามแบบพราหมณ์ ภิกษุทั้ง 5 รูปได้สำเร็จเป็นพระอรหันต์ สถานที่แสดงธรรมจักรในปัจจุบันเรียกว่าสารนาถ อยู่ในแคว้นอุตตรประเทศของอินเดีย
ทรงแสดงธรรมและบัญญัติพระวินัยประดิษฐานพระพุทธศาสนา มีภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา คือนักบวชชายหญิง และสาวกที่เป็นคฤหัสถ์ชายหญิงมากมายเป็นเวลา 45 ปี ก็ได้ปรินิพพาน ณ ป่าไม้สาละใกล้กรุงกุสินารา ในปัจจุบันเรียกว่า กุสินคร ทรงสอนให้ถือพระธรรมวินัยเป็นศาสดาแทนพระองค์
พระองค์ไม่สอนศาสนาโดยตั้งพระองค์เป็นจุดศูนย์กลาง พระธรรมคือความจริงความถูกความตรง ที่ทรงนำมาสอนมิได้สั่งสอนด้วยการเดา แต่ทรงประพฤติปฏิบัติประจักษ์แจ้งในความจริงนั้นๆมาแล้วจึงนำมาสั่งสอน
พระองค์ไม่ทรงสอนเรื่องเทวดาสร้างโลก และไม่เรียกร้องความเคารพนับถือ กลับทรงแสดงว่าผู้บูชาพระองค์ด้วยวัตถุ เช่น ธูปเทียนดอกไม้ไม่เชื่อว่าบูชาด้วยบูชาอย่างยิ่ง ผู้ใดประพฤติตนดีตามธรรมะผู้นั้น จึงถือว่าบูชาพระองค์ด้วยบูชาอย่างยิ่ง เป็นการเน้นให้เห็นถึงความสำคัญที่ความประพฤติปฏิบัติของพุทธศาสนิกชนกล่าวอย่างสั้นๆ
เหตุการณ์ในพระชนม์ชีพของพระองค์ก็คือ
1. ประสูติ ก่อนพุทธศักราช 80 ปี ณ ป่าลุมพินี ซึ่งในปัจจุบันเรียกว่าลุมมินเด ตั้งอยู่ในประเทศเนปาล ในวันวิสาขปุณณมี คือวันพระจันทร์เต็มดวงแห่งเดือนเวสาขะ (เทียบด้วยวันกลางเดือน 6 ของไทย)
2. ตรัสรู้ ก่อนพุทธศักราช 45 ปี ณ โคนไม้โพธิ์ ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า พุทธคยา ตั้งอยู่ในแคว้น พิหารประเทศอินเดีย ในวันวิสาปุณณมีเช่นเดียวกันกับวันประสูติเป็นแต่ต่างปีกัน
3. แสดงธรรมครั้งแรก ในปีที่ตรัสรู้นั้นเอง ห่างจากวันตรัสรู้ 2 เดือน ณ ป่าอิสิปตนะ มิคทายะ ใกล้กรุงพาราณสี ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า สารนาถ ตั้งอยู่ในแคว้นอุตตรประเทศของอินเดีย ในวัน อาสาฬหปุณณมี คือวันพระจันทร์เต็มดวงแห่งเดือนอาสาฬหะ (เทียบด้วยวันกลางเดือน 8 ของไทย)
4. ปรินิพพาน ก่อนพุทธศักราช 1 ปี ณ ป่าไม้สาละ ใกล้กรุงกุสินารา ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า ซึ่งในปัจจุบันเรียกว่ากุสินคร ตั้งอยู่ในแคว้นอุตตรประเทศอินเดีย ในวันวิสาขปุณณมีเช่นเดียวกันกับวันประสูติ และตรัสรู้ เป็นแต่ต่างปีกัน
<< top >>
แนวคิดเรื่องนรกสวรรค์
พระพุทธศาสนา พูดเรื่องนี้ไว้เป็น 3 ระดับ
ระดับที่ 1 นรก-สวรรค์ ภายหลังการตาย
ตามพระไตรปิฎก "เมื่อตีความตามตัวอักษรแล้ว ก็ต้องบอกว่า มี" วิธีลงโทษในนรกด้วยประการต่างๆ มีใน พาลบัณฑิตสูตร และ เทวทูตสูตร... โดยมากพูดถึงนรก ไม่ค่อยพูดถึงสวรรค์.. นอกจากนี้ยังมีบางแห่งพูดถึงอายุเทวดาในชั้นต่างๆ เช่น ชั้นจาตุมหาราช หรือชั้นโลกบาล 4 ชั้นดาวดึงส์ ชั้นยามา ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดี และ ชั้นปรนิมมิตวสวัตดี ยังมีอายุมนุษย์ ถึงรูปพรหม แสดงไว้ในฝ่ายพระอภิธรรม
ระดับที่ 2 นรก-สวรรค์ ที่อยู่ในใจ
"สวรรค์ในอก นรกในใจ" เป็นเรื่องที่มีในชาตินี้ นรก-สวรรค์แม้ในชาติหน้า มันก็สืบไปจากที่มีในชาตินี้..." "ระดับจิตของเราอยู่แค่ไหน เวลาตายโดยทั่วไปถ้าไม่ใช่กรณียกเว้น มันก็อยู่ในระดับนั้น ส่วนในกรณียกเว้น ถ้าเวลาตายนึกถึงอารมณ์ที่ดี เช่นทำกรรมชั่วมามาก แต่เวลาตายนึกถึงสิ่งที่ดี ก็ไปเกิดดีได้ ถ้าหากเวลาอยู่ ทำกรรมดี แต่เวลาตายเกิดจิตเศร้าหมอง ระดับจิตตกลงไป ก็ไปเกิดในที่ต่ำ"
ระดับที่ 3 นรก-สวรรค์ แต่ละขณะจิต
คือ การที่เราปรุงแต่งสร้างนรก-สวรรค์ของเราเองตลอดเวลาในชีวิตประจำวัน.. คือปรุงแต่งด้วยกิเลส มีความดี -ความชั่ว มีกุศล - อกุศลในจิตของเราเอง" "หากว่าจิตใจของเรามีภูมิธรรมดี สร้างกุศลไว้มาก ทำจิตใจให้อิ่มเอิบเป็นสุข พยายามมองในแง่ดี ก็รับอารมณ์ที่เป็นสุขไว้ได้มาก"
<< top >>
แนวคิดเรื่องจุดหมายปลายทาง
1.จุดหมายปลายทาง นิพพาน (ดับความทุกข์ ความเดือดร้อนโดยดับกิเลส ที่เป็นต้นเหตุแห่งความทุกข์ ความเดือดร้อน)
2.วิธีปฏิบัติ อริยมรรคมีองค์ 8 คือ ทางสายกลาง ไม่ตึงเกินไป ไม่หย่อนเกินไป ประกอบด้วยหลักการ 8 อย่าง คือ ความเห็นชอบ ความดำริชอบ เป็นหลักการทางปัญญา การเจรจาชอบ การกระทำชอบ การเลี้ยงชีพชอบ เป็นหลักการทางศีล ความเพียรชอบ การตั้งสติชอบ การตั้งใจมั่นชอบ เป็นหลักการทางจิตหรือสมาธิ
3.ชีวิตในโลกนี้ มีหลายครั้ง มีการเวียนว่ายตายเกิด (หลักฐานเรื่องนี้จาก พระไตรปิฎก)
<< top >>
วิธีปฏิบัติในศาสนา
ตามหลักพระพุทธศาสนา ทุกคนเป็นอิสระที่จะพิจารณาและตรวจสอบ คำสอนทางพระพุทธศาสนาก่อนที่จะตัดสินใจนับถือ แม้ภายหลังการนับถือแล้วบุคคลก็มีอิสรภาพที่จะเลือกส่วนใดส่วนหนึ่งแห่งคำสอนมาปฏิบัติได้ พระพุทธเจ้าได้ประทานรูปแบบแห่งการปฏิบัติหลายอย่างให้เหมาะแก่ประชาชนผู้มีรสนิยมและแนวโน้มต่าง ๆ กัน โดยมีแนวปฎิบัติ ดังต่อไปนี้
1.เว้นความชั่วทั้งปวง บำเพ็ญความดีและชำระจิตของตนให้ผ่องแผ้ว
2. การเอื้อเฟื้อแบ่งปัน การมีศีลและการพัฒนาทางจิต
3. การมีศีล สมาธิและปัญญา
<< top >>
